Blijf Actief - Minder mobiel, toch actief

Individuele orthorit als persoon met een visuele handicap

Toen ik met de trein van school naar huis pendelde stapte er de volgende halte een man met een visuele handicap de trein op. Hij had moeite om de trein op te stappen en om een zitplaats te vinden. Na een tijdje voelen had hij toch een zitplaats gevonden op de trein. Toen ik de man uit het raam zag klungelen om op de trein te geraken en om een zitplaats te vinden kwamen er een aantal vragen bij mij op. Hoe zal het voelen om moeite te hebben om de trein op te geraken? Hoe zal het voelen om de zaken die voor ons van zelfsprekend zijn om daar moeite met te hebben? Door deze gebeurtenis kwam ik bij mijn orthorit terecht. Ik had besloten om een hele dag de stad in te trekken met een blinddoek( ik heb niet echt een blinddoek gebruikt maar wel mijn zonnebril dichtgeplakt met zwarte tape zowel langst de zijkant onderkant en bovenkant en op de glazen natuurlijk). Mijn vriendin was samen met mij de stad in getrokken en had mij geholpen als ik dreigde om  gevaar te lopen. Ik heb deze orthorit bewust op een zaterdag gedaan omdat het dan ook druk was en dat ik het dan beter kon ervaren. Van het moment toen ik van thuis vertrok heb ik mijn blinddoek(zonnebril) opgezet. Dan heeft mijn broer mij vervoerd naar het station en heb ik samen met een vriendin te trein genomen vanuit Lier naar Antwerpen.

Bij het begin van mijn orhtorit had ik al moeilijkheden ondervonden om de auto in te stappen. Je moet altijd op de kleinste details letten. Je moet ervoor zorgen dat je voldoende bukt om in de auto plaats te nemen en het duurde ook eventjes voor je de "klink" van de deur hebt gevonden om die te sluiten. En ik had ook wel moeilijkheden om mijn gordel om te doen. Bij deze kleine dingen had ik al een nauw gevoel. Ik had een bedrukt gevoel om de doodgewone kleine zaken niet zelf te kunnen doen of niet meteen te kunnen doen. Ik had ook wel het gevoel dat ik niets kan, dat ik net een peuter of kleuter was in het lichaam van een volwassenen om het even cru te verwoorden. Wat ik ook wel ervaren heb is dat de trein niet voor iedereen bestemd is. Als je blind bent zie je namelijk de voettreden niet en is het altijd eerst aanvoelen waar je juist jou voet moet plaatsen. Voor mij was dat niet zo'n moeilijke situatie want ik neem dagelijks de trein en ik weet ook hoe de trein eruit ziet en waar de deuren zich bevinden en ik kon ook wel een beetje inschatten waar de voetreden stonden. Maar ik kan me best voorstellen als je al heel je leven een visuele handicap hebt en je niet weet hoe de trein eruit ziet dat je dan zulke zaken niet kan inschatten. Maar ik denk dat deze zaken na een tijdje ook wel als normaal aanvoelen.  

Wat ik ook wel ervaren heb is dat mensen niet echt geduld hebben. Als slechte ziende moet je vaak alles aanvoelen en dat kan soms wel feilen veroorzaken. Ik hoor dan vaak mensen zuchten op de achtergrond en fluisteren ‘ja ik heb niet de hele dag de tijd, ik moet mijn bus nog halen'. Dit vond ik wel erg om te horen want uiteindelijk kan je er toch ook niets aandoen dat je een visuele handicap hebt. Dit is wel iets dat ik niet verwacht had. Ik dacht dat mensen meer respect toonde voor mensen met een beperking. Toen ik aankwam in het station van Antwerpen heb ik geprobeerd om de roltrap te nemen maar dit was makkelijker gezegd dan gedaan. Ik ben een aantal keer bijna uitgegleden omdat ik de treden niet kon zien. Ik heb geprobeerd om deze in te schatten uiteindelijk heb ik gewoon de lift genomen naar de gelijkvloers. Toen ik naar buiten wandelde stond mijn vriendin  me op te wachten op het Astridplein. Om gewoon te wandelen op het straat had ik niet echt moeite ondervonden ik zag natuurlijk niet wat er gebeurde maar Naomi vertelde mij dat de mensen zelf opzij gingen. Als iemand zonder visuele handicap gewoon over het straat wandelt en je ziet iemand naar jou richting wandelen dan weet je dat je naar een bepaalde kant moet blijven wandelen. Maar als persoon met een visuele handicap kon je dat natuurlijk niet zien.

Wat ik persoonlijk wel lastig vond was dat je verschillende geluiden hoorden maar dat je niet zag wat er gebeurden. Ik heb ervaren dat je je meer focust op je gehoor als slechtziende. Ik hoorde Naomi soms lachen om een gebeurtenis die dan plaats vond op dat moment, en ze vertelde ook wat er gebeurde maar het is toch moeilijk om je het zelf in te beelden. Wat ik ook ervaren heb is dat je als persoon met een visuele handicap veel risico's oploopt. Neem nu bijvoorbeeld bij het oversteken van een zebrapad. Bij sommige verkeerslichten hangt er een soort apparaat dat geluid maakt als het groen is. Maar dat hing niet bij elk verkeerslicht. Hier was je dan ook altijd afhankelijk van andere mensen. Na dat we over het Astridplein hebben gewandeld hebben we de Metro genomen naar de Meir. Het duurde een eindje voor we beneden waren met de trap. De trap was lang en ik moest mijn voet één voor één rustig plaatsen om niet te vallen. Hier uit heb ik ervaren dat je als persoon met een visuele handicap ook veel tijd verliest door dat je altijd moet letten dat je niet valt. We hadden hierdoor dan ook onze eerste metro gemist. Na een tijdje wachten is de metro gearriveerd. Bij de metro sluiten de deuren heel snel. Je moet er heel snel bij zijn om de metro in te stappen. Dus bij de deuren was het dan ook één en al chaos iedereen wilde op tijd die metro in stappen maar als slecht ziende zie je ook niet dat er een hele hoop mensen die metro willen opstappen, je hoort ze wel en voelt ze wel maar je ziet ze niet. Op dat moment kreeg ik een heel benauwd gevoel ik voelde mensen een beetje duwen om op tijd die metro in te stappen maar ik moest natuurlijk nog eerst aanvoelen waar de treden waren om de metro op te stappen. Ik had op dat moment ook wel een beetje schrik dat iemand me ging duwen of dat ik ging vallen. Hier is eigenlijk mijn orthorit een beetje mislukt omdat Naomi mij heeft geholpen om de metro op te stappen. Toen we waren aangekomen op de Meir hoorde ik een hele chaos. Wat ik op dat moment had ervaren was dat ik meer zaken hoorden dan daarvoor, dat ik daar meer aandacht aan bestede. Na een eindje over de Meir te wandelen hadden we besloten om een winkel binnen te wandelen. Wat ik op dat moment eigenlijk erg vond was dat ik de kleren niet kon zien. Wat ik eigenlijk op dat moment ook wel besefte was dat personen die heel hun leven al een visuele handicap hebben dat ze ook geen kleuren kennen. Naomi kon de kledingstukken wel beschrijven en de kleuren, maar omdat ik weet welke kleur dat blauw is en grijs kon ik me daar ook wel iets bij voorstellen. Maar personen met een visuele handicap die nog nooit de kleur blauw of grijs hebben gezien kunnen zich daar ook niets bij voorstellen. Ik kan nu best wel begrijpen dat het niet leuk kan zijn dat je je eigen kleren niet kan kiezen. Ook al kies je je eigen kleren weet je toch niet wat je hebt meegenomen. Je bent dan eigenlijk afhankelijk van iemand anders om je kleren te kiezen. Ik vind dit wel erg want stel nu dat je iets aanhebt dat helemaal jouw smaak niet is? Na dat we een aantal winkels hadden afgelopen hadden we besloten om een hapje te gaan eten. Aangezien ik de menu kaart niet kon lezen heeft Naomi die voor mij voorgelezen en heb ik een keuze kunnen maken. Wat ik ook wel ervaren heb is dat eten met mes en vork niet al te gemakkelijk is als je je eten niet ziet. Je weet niet wat je aan het snijden bent en je snijd je eten wel maar het meesten valt gewoon van je bord zonder dat je het zelf beseft of ziet. Naomi melden me dat ik op dat moment een aantal rare blikken had gekregen van de andere mensen. Ik denk ook wel dat dit niet leuk was voor de andere mensen als ze tijdens hun etentje iemand naast hun zien morsen met zijn eten. Toen we klaar waren met eten hebben we betaald maar dit kan je helaas ook niet alleen doen als slechtziende. Je weet namelijk niet welk muntstuk of biljet je vast hebt.

Op de terug weg naar het station heb ik gebruik gemaakt van een wandelstok. Toen verliep het wandelen over de Meir veel vlotter je kon met je stok van afstand al voelen of er iets in de weg staat of niet. Toen ik op de heen weg wandelde zonder wandelstok was ik niet echt gerust. Je kon altijd voor een verassingen staan er kon bijvoorbeeld een blikje cola op de grond liggen of een losse steen waar je over kan struikelen. Met de wandelstok voelde ik mij veiliger en kon ik met een iets geruster hart over straat lopen. Toen mijn dagje om was is mijn zus mij komen halen met haar auto in Antwerpen en zijn we zo terug gereden naar Lier. Wat ik onderweg lastig vond was dat mijn zus tegen mij aan het praten was maar dat ik haar niet kon zien. En toen ik thuis aankwam kon ik ook niemand zien ik kon mijn eigen nichtjes niet zien , mijn ouders, broers, vriendinnen,.. .

Ik denk dat het emotioneel heel zwaar moet zijn als je niet weet hoe je eigen kinderen of partner eruit ziet en je kan je eigen kind zelfs niet zien opgroeien. Ik had het al moeilijk om mijn ouders en nichtjes,.. voor één dag te moeten missen. Je moet je eens voorstellen dat dit al heel je leven zo is. Als ik in de avond thuis aankwam kijk ik meestal naar TV maar dit ging moeilijk als je een Visuele Handicap had. Ik hoorde wel wat er gebeurde maar ik kon het niet zien. Dit bracht wel een beetje frustraties bij mij op omdat iedereen aan het lachen was maar ik kon niet echt mee lachen. Ik voelde mij ook wel een beetje uitgesloten omdat iedereen thuis dan aan het praten was over een bepaald TV- programma maar dat ik zelf niet kon meepraten. Rond een uur of negen heb ik mijn Zonnebril afgezet en ik heb nog nooit zo'n goed gevoel gehad dat ik gewoon iedereen kon terug zien. 

Dit is een ervaring die ik niet snel ga vergeten. Je was altijd afhankelijk van iemand anders of je moest altijd op de kleinste details letten. Als ik later als GOB'er in contact ga komen met deze doelgroep dan zal ik ze beter kunnen begrijpen als ze iets verwoorden. Ik heb nu zelf ervaren hoe het voelt om bijna altijd afhankelijk te zijn van iemand anders. Ik heb nu zelf gevoeld hoe het is om niet zelf je kleren te kiezen.. . Ik wist wel dat het leven van een van iemand met een Visuele Handicap niet gemakkelijk was, maar ik had niet verwacht dat het zo erg was. Tijdens deze orhtorit heb ik meer mijn ogen opengetrokken naar deze doelgroep toe en heb nog meer respect gekregen voor hen. Als ik nu iemand met een Visuele Handicap over straat  zie lopen dan komt deze unieke maar leuke ervaring terug naar boven. Je hoort vaak wel verhalen over hoe mensen met een visuele handicap leven maar ik vind persoonlijk als je het niet zelf hebt meegemaakt dat je het dan niet echt kan begrijpen.

Ik ben blij dat ik de kans heb gekregen om deze orthorit te doen en heb nu een beter kijk gekregen over personen met een visuele handicap. Deze orthorit zal me zeker en vast helpen als ik als GOB'er terecht ga komen bij deze doelgroep. Maar ik denk dat het gevaar er wel in bestaat dat ik door deze orhtorit deze doelgroep teveel zal bemoederen omdat ik zelf ervaren heb hoe moeilijk het is om zo te leven. Ik vond het persoonlijk al moeilijk om het één dag te doen ik kan mij niet voorstellen dat ik elke dag zo door het leven moet gaan.