Incontinentie

Wat is incontinentie? Alles over ...

Wanneer er geen controle meer is over de beheersing van de blaas of sluitspier, spreken we respectievelijk van urine-incontinentie en ontlastingsincontinentie.

Wanneer er geen controle meer is over de beheersing van de blaas of sluitspier, spreken we respectievelijk van urine-incontinentie en ontlastingsincontinentie. Incontinentie op zich is geen ziekte maar een verschijnsel of aandoening die verschillende oorzaken kan hebben en op elke leeftijd kan voorkomen zowel bij mannen als vrouwen.Wie last heeft van incontinentie, durft er vaak niet met iemand over te praten, zelfs niet met de huisarts. Onthoud dat schaamte een slechte raadgever is. De laatste jaren heeft de behandeling grote vooruitgang geboekt. Een juiste diagnose en behandeling lossen de meeste gevallen definitief op of zorgen voor een belangrijke verbetering. 

Vormen van incontinentie

  • Inspanningsincontinentie, de sluitspier ervaart een plotse verhoging van de spanning of druk op de blaas en kan dit niet meer aan (bv. bij niezen, hoesten, lachen of tillen).
  • Aandrangincontinentie, waarbij de blaaswand onwillekeurig samentrekt, de blaas lekt hierdoor en er een plotseling opkomende en niet te onderdrukken drang om te plassen.
  • Overloopincontinentie, de blaas is afgesloten en daardoor niet meer volledig geledigd wordt bij het plassen, tot ze op een bepaald moment letterlijk overloopt.
  • Functionele Incontinentie, dankzij mobiliteit problemen het toilet niet op tijd kunnen bereiken.
  • Neurologische incontinentie, komt voor bij personen met zenuwbeschadiging
  • Ontlasting incontinentie, is het onwillekeurig lozen van ontlasting.

Afhankelijk van de lichamelijke oorzaak kan incontinentie op vele verschillende manieren worden ervaren. Van welke vorm van incontinentie er ook sprake is, het is belangrijk dat men zich realiseert dat de aandoening met de juiste producten succesvol kan worden aangepakt. De meest voorkomende vormen zijn inspanningsincontinentie en aandrangincontinentie; vaak komen deze in combinatie met elkaar voor.

Inspanningsincontinentie 

Treedt op wanneer de blaas onverwacht urine loost ten gevolge van onder andere lichamelijke inspanning zoals hoesten, niezen, lachen, zwaar tillen of sporten. De hoeveelheid urineverlies is meestal klein, maar kan ook groter zijn. Dit is de meest voorkomende vorm van urineverlies bij vrouwen.

Veel voorkomende oorzaken:

  • Na een zwangerschap of bevalling
  • In de menopauze door afname van vrouwelijke hormonen
  • Ouder worden
  • Langdurig hoesten
  • Bij een volle blaas en een verzwakte bekkenbodem is de sluitspier van de blaas soms niet sterk genoeg om de urine tegen te houden als de druk in de buikholte verhoogt. Dit treedt vooral op bij: hoesten, niezen, lachen, bukken, springen, veelvuldig heffen en tillen, zwaarlijvigheid, chronische constipatie.

Oplossingen:

Door middel van oefeningen kun je de bekkenbodemspieren en de sluitspier van de blaas versterken en beter onder controle houden. Het gaat hierbij om de spieren die je gebruikt als je het plassen even onderbreekt. Wanneer je je in gedachten voorstelt dat je je plas wilt ophouden, span je die spieren aan. Je kan dit aanleren onder begeleiding van een kinesist. 

Ook tijdens je dagelijkse bezigheden kun je je bekkenbodemspieren oefenen:

span je bekkenbodemspieren zes tellen strak aan (afknijpen); probeer om tijdens het knijpen nog een paar keer extra hard aan te knijpen; ontspan de bekkenbodemspieren zes tellen. Doe deze oefening tien keer achter elkaar. Gaat het goed, herhaal de oefening dan gerust wat vaker. Oefen elke ochtend, middag en avond. Door deze oefeningen gedurende een langere periode dagelijks te doen, krijg je geleidelijk weer meer controle over je blaas. Je verliest dan minder snel urine bij drukverhoging in de buik (bv. door hoesten, niezen, rennen, springen of lachen).

Aandrangincontinentie.

Aandrangincontinentie houdt in dat de blaas urine probeert te lozen door dat de blaaswand onwillekeurig samen trekt, ondanks alle inspanningen om dit tegen te gaan. Er is een gebrek aan coördinatie tussen de signalen van de hersenen naar de blaas en dat wat de blaas in werkelijkheid doet. Dit kan een behoorlijk urineverlies veroorzaken en men moet vaker plassen. Dit is de meest voorkomende vorm type van urineincontinentie bij mannen en de oorzaak wordt meestal gezocht in een vergrote prostaat of een prostaatoperatie. 

Veel voorkomende oorzaken:

  • Ouder worden
  • Vaak naar het toilet te gaan
  • Steeds de aandrang om te plassen te negeren
  • Bang te zijn om ongewild urine te verliezen 
  • Voortdurend de bekkenbodemspieren aan te spannen
  • Veel cafeïnehoudende dranken te gebruiken (bv. koffie, thee, cola, energiedrankjes);
  • Inname van bepaalde geneesmiddelen (bv. bepaalde plaspillen, medicatie tegen depressie of psychose);
  • Irritatie van de blaas (bv. na een blaasontsteking of bestraling).

Oplossingen:

Zelf kun je een aantal dingen doen om de symptomen te onderdrukken of tegen te gaan: Neem je geneesmiddelen voor een andere aandoening? Vraag aan je huisarts of ze plasklachten kunnen veroorzaken. Is dit het geval, kan je huisarts misschien de dosis verlagen of ze vervangen door andere medicatie. Bestrijd zwaarlijvigheid en zorg voor een gezond gewicht. Drink je regelmatig cafeïnehoudende dranken, doe dit dan twee weken niet. Kijk of dit helpt. Zorg er wel voor dat je voldoende blijft drinken, bij voorkeur anderhalve liter water per dag. Doe dagelijks gedurende een langere periode oefeningen om je plas langer op te houden. Dit kan onder begeleiding van een kinesist. 

Gemengde incontinentie 

Is een combinatie van meerdere vormen van incontinentie. Sommige mensen hebben bijvoorbeeld een combinatie van inspanningsincontinentie en aandrangincontinentie.

Overloopincontinentie

De blaas is afgesloten en daardoor niet meer volledig geledigd wordt bij het plassen, tot ze op een bepaald moment letterlijk overloopt.

Ontlasting incontinentie.

Het onwillekeurig lozen van ontlasting. Enkele oorzaken van ontlastingsincontinentie zijn: verstopping of diarree, een beschadiging van de anale kringspier of de endeldarm, te weinig ruimte in de endeldarm of een verminderde bekkenbodemfunctie. Wie last heeft van ontlastingsincontinentie, kan het best een professionele zorgverlener om advies vragen over de behandeling en verzorging hiervan.

Functionele Incontinentie 

Houdt in dat men niet op tijd het toilet kan bereiken doordat er sprake is van een beperkte mobiliteit of van een psychische aandoening zoals dementie of de ziekte van Alzheimer. Als de persoon bedlegerig is, in een rolstoel zit, of zich niet zelfstandig kan voortbewegen, dan komt incontinentie vaak voor.

Neurologische incontinentie

Bepaalde medische aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer, de ziekte van Parkinson, een beroerte, diabetes of multiple sclerose (MS) kunnen neurologische blaasaandoeningen veroorzaken. In zo'n geval kunnen de hersenen de signalen die aangeven dat men moet plassen, niet herkennen. Vaak is dit het gevolg van zenuwbeschadigingen door letsel of ziekte.

 

Oplossingen

Er bestaan verscheidene oplossingen voor elke vorm van incontinentie. Het gebruik van goed incontinentiemateriaal is hierbij onmisbaar. De verschillende producten doelen er op om een veiliger, comfortabeler gevoel te bezorgen die gepaard gaan met discretie en gebruiksvriendelijkheid. 

Enkele simpele Algemene tips om urine verlies te voorkomen of te verminderen:

  • Stel het plassen niet te languit. Neem rustig de tijd om de blaas volledig te legen. 
  • Neem op het toilet een natuurlijke zithouding aan met de voeten vlak op de grond en de benen lichtjes gespreid. 
  • Ontspan de bekkenbodemspieren en laat de urine stromen zonder te persen of de buikspieren te spannen. Onderbreek het plassen niet, want dat kan incontinentie juist in de hand werken. 
  • Maak gedurende de dag de bekkenbodemspieren sterker door deze regelmatig aan te spannen. 
  • Spreid de vochtinname over de gehele dag. Het is belangrijk 1,5 tot 2 liter per dag te drinken om uitdrogingsverschijnselen, nierproblemen en urineweginfecties te vermijden. 
  • Drink niet te veel koffie, thee en alcohol. Deze dranken kunnen de blaaswand irriteren. 
  • Voorkom inspanningsincontinentie door pre- en postnatale gymnastiek. 
  • Pers zo weinig mogelijk tijdens de stoelgang. Bij verstopping kun je beter meer groenten en fruit eten. 
  • Maak het toilet gemakkelijk bereikbaar en zorg voor kleding die snel opengaat. 
  • Tracht te vermageren indien je overgewicht hebt. Dat kan helpen om de druk op de blaas en de bekkenbodemspieren te verminderen. De sluitspier kan hierdoor beter functioneren. 
  • Breng vooraf een grote tampon in als je enkel bij bepaalde activiteiten je plas niet kunt ophouden (bv. bij dansen of sporten).De tampon ondersteunt de blaas vanuit de vagina. Hierdoor verkleint de kans op urineverlies. Draag de tampon enkel op de momenten dat de kans op urineverlies groot is. Het is beslist niet de bedoeling dat je voortdurend een tampon draagt.

Andere oplossingen

Neem een kijkje op onze webshop voor de verscheidene oplossingen te ontdekken.

Opvangmateriaal:

Om de urine op te vangen kan zowel bij mannen als bij vrouwen een dun buisje in de blaas worden ingebracht. Via die katheter vloeit de urine naar een plastic zak. Voor mannen bestaat een tweede systeem, waarbij een aangepaste huls over de penis wordt geschoven.

Absorberende middelen:

Er bestaan heel veel verschillende soorten luiers en inleggers.

Bij de aankoop van luiers moet je rekening houden met diverse factoren zoals geslacht, gewicht, comfort en de graad van incontinentie. Bij lichte en matige incontinentie volstaan over het algemeen inlegluiers om het urineverlies op te vangen. Net- of fixeerbroekjes houden de luier op de juiste plaats. Bij ernstige incontinentie zijn broekluiers of pampers aanbevolen. Omdat de markt wordt overspoeld door talloze modellen, kun je je bij de aankoop het best laten adviseren door een deskundige.

Beschermhoezen:

Het gebruik van luiers wordt vaak gecombineerd met onderleggers die het bed of de stoel moeten beschermen. Deze zijn wasbaar en dus steeds weer te gebruiken. Gebruik eventueel een beschermende zalf (siliconiscrème of zinkzalf) op plekken waar urine met de huid in aanraking kan komen.

blijfactiefteam